Кај луѓе кои имаат дијабетес (дијабетес мелитус), промени може да се појават и во очите. Овие промени можат да влијаат на различни делови на окото. Дијабетската ретинопатија е една од најсериозните компликации на дијабетесот и доколку не се лекува навреме, доведува до трајно губење на видот.
Промените во очите предизвикани од дијабетес може да бидат различни, и тоа:
- Промена на нивото на шеќер во крвта може да доведе до промена на нестабилноста на диоптријата
- Може да се појави замаглување на леќата во окото и катаракта
- Постојат промени во крвните садови на мрежницата и развој на дијабетска ретинопатија. Овие промени се случуваат постепено, па колку подолго трае дијабетесот, толку е поголема можноста да се појави оваа болест на окото.
Како настанува дијабетската ретинопатија
Во основата на болеста доаѓа до оштетување на нормалните крвни садови, што спречува нормален проток на крв и исхрана на мрежницата. Борејќи се против тоа, организмот создава нови ниско-квалитетни крвни садови, склони кон истекување на течност и крв во околното ткиво. На површината на мрежницата се формираат лузни и ленти (мембрани), што исто така може да предизвика аблација на мрежницата. Крвните садови можат да се формираат и да се шират кон ирисот, што доведува до секундарен, комплициран глауком.

Видови на дијабетска ретинопатија
Непролиферативна дијабетска ретинопатија
Ова е најчестиот вид на дијабетска ретинопатија. Ова е најраната фаза во развојот на болеста. Обично се јавува по 8-10 години дијабетес. Промените во мрежницата не даваат никакви симптоми – изгледот е сосема нормален. На преглед, лекарот може да утврди постоење на дијабетски промени во крвните садови на мрежницата во однос на дилатација, мало крварење и локализиран оток на мрежницата. Во зависност од состојбата на крвните садови, офталмологот или ќе препорача почести прегледи или ќе направи план за ласерско лекување.
Пролиферативна дијабетска ретинопатија
Поради сериозни промени во крвните садови, делови од мрежницата немаат соодветна исхрана. Од таа причина, се создаваат нови крвни садови. Овие новоформирани крвни садови се со послаб квалитет од нормалното и тие најчесто се формираат или на површината на мрежницата, во стаклестото тело или дури на ирисот. Поради послаб квалитет на sидовите на овие крвни садови, крварењето во околните ткива се случува многу лесно. Овие крварења доведуваат до појава на заматеност во стаклестото тело или до сериозни нарушувања на видот. Крвните садови кои прераснуваат во ирис може да доведат до зголемување на интраокуларниот притисок (секундарен глауком). Крвните садови кои се формираат на мрежницата можат да доведат до формирање лузни на мрежницата што со нивното намалување може да доведе до аблација на мрежницата. Лекувањето на дијабетската ретинопатија се менува доколку крварењето е често и постојано.
Дијабетска макулопатија
Промени во макулата може да се појават како дел од пролиферативна дијабетска ретинопатија, но исто така може да се појават и како самостојна промена. Притоа, има оток и промени во жолтата точка со нарушување на централниот вид. Симптомите се многу слични на симптомите на дегенерација на макулата.
Симптоми
Дијабетската ретинопатија не дава симптоми се додека не се појави напредна фаза на болеста. Често се случува болеста да се открие само кога имало целосно губење на видот (поради крварење). Поради оваа причина, редовните прегледи се многу важни.
Симптоми на ретинопатија се:
- Понекогаш првите симптоми се заматеност во стаклестото тело, што пациентот го гледа во видното поле
- Губење на дел од видното поле предизвикано од крварење во окото
- Намален “ноќен” вид
- Послаб централен вид (што пациентот го забележува при читање) кога промените влијаат на макулата (жолтата точка).
- Во напредната фаза на болеста, губење на видот се јавува или поради широко крварење во стаклестото тело, или поради аблација на мрежницата.
Третман
Дијабетската ретинопатија сè уште е една од трите најчести причини за слепило. Некои студии покажуваат дека 95% од пациентите можат да избегнат слепило со редовни прегледи, еднаш годишно, дури и ако нема промени.
Во зависност од степенот на промени, може да се применат различни третмани:
- Ласерска фотокоагулација
- Инјектирање на лекови против VEGF во окото
- Витректомија
Ризик факторите за развој на дијабетска ретинопатија се поделени на контролирани и неконтролирани фактори.
Фактори кои можат да се контролираат се:
- Редовна контрола на шеќерот во крвта
- Редовно следење на крвниот притисок
- Редовна контрола на холестерол во крвта
- Одржување на добра телесна тежина, здрава исхрана и физичка активност
- Престанете да пушите
- Редовни годишни офталмолошки прегледи на дното (мрежницата). Навременото откривање на промените и нивниот третман се непроценливи за контрола на болеста
Фактори кои не можат да се контролираат се:
- Времетраење на дијабетес. Тоа е најважниот фактор во развојот на дијабетична ретинопатија
- Возраста влијае на прогресијата на дијабетичната ретинопатија










